tesettür giyim ve balkanlar konusu
OsmanlIlar, Sırp topraklarım tahrir (vergi nüfusu sayımı) ederek kendi idari düzenleri içerisine alıp, sancaklar teşkil ettiler. Macaristan’ın Osmanlı hakimiyetine geçmesinden sonra Sırp toprakları bir müddet sınır çekişmelerinin uzağında kaldı. XVII. yüzyılın sonlarına kadar Sırplar, Osmanlı hakimiyetine karşı bir karekete girişmediler. Viyana hezimeti sonrasında kurulan Mukaddes İttifak’a bir kısım Sırplar da katıldılar. Avusturya orduları, bir ara Sırbistan’ın içlerine Prizren ve Peç’e kadar ilerlemişlerse de, buralarda tutunamamışlardı. Avusturya I ordusuna yardım eden Sırplar ise Patrik III. Arseniye Krnoyeviç idaresinde onlarla gittiler ve Avusturya topraklarında Maros, Tisa ve Tuna civarındaki bölge-: Itreyerleştirildiler. 1699'daki Karlofça Antlaşması’ndan sonra Avusturya’ya bir : tıiktarSırp daha göç etti.
350j BALKANLAR EL KİTABI
Ordusunda Sırp subaylar idaresinde birliider oluşturarak OsmanlIlara kar landıysa da bir muvaffakiyet sağlayamadı.
Sırbistan'ın Osmanii idaresi altındaki dini vaziyeti ise şu şekilde geliştj j Patrikhanesi, 1219’da İstanbul’daki Rum Patrikhanesi'nden ayrılarak, bağın** olmuştu. Fatih Sultan Mehmed, 1459'da Sırbistan'ın fethini tamamlayıncaj Patrikhanesi'ni kapattı ve kiliseleri ile cemaatini Ohri’deki Bulgar kilisesinej^ ladı. Bu durum 1557'ye kadar devam etti. Bu tarihte Sokollu Mehmet Paşa, j kilisesini İpek’te tekrar açtırdı ve başına da kardeşi Makarije’yi patrik getirdi. Sırp patrikliğinin bu bağımsız dönemi, 1766’da III. Mustafa tarabuj), kapatıhncaya kadar devam etti.
Sırp İsyanı
Balkanlar’daki ilk milliyetçi isyan Sırbistan'da meydana geldi. Sırbistaniii hakimiyeti ele geçiren yeniçeri dayılarının baskısından bunalan halk, Bâbıâlîjjj de desteği ile bunlarla mücadeleye girişti. Başlangıçta mahalli yeniçerileren ayanlara karşı bir hareket olarak, 1804 yılında başlayan bu direniş, sonraıb; Kara Yorgi Petroviç'in başkanlığında milli bir ayaklanmaya dönüştü. İsyanınİJe ri Kara Yorgi, okuma-yazması olmayan, Topalalı bir domuz tüccan ve Avustnıjı ordusunun eski çavuşlarındandı. Osmanlı kuvvetlerine karşı başanlar kazaıi ve Ruslar’la ilişkiye geçti.
Bu isyandan kısa bir süre sonra başlayan Osmanh-Rus Harbi sırasında Ruslar, Sırplara askeri destek verdiler. Ancak Avusturya'nın, Rus de* ğindeki bir Sırp Devleti’ne karşı çıkması ve Napolyon’un 1812’deki Moskovase feri dolayısıyla, Osmanlı İmparatorluğu ayaklanmayı kontrol altına aldı. İsyaı elebaşısı Kara Yorgi ise bu gelişmeler üzerine Avusturya’ya sığındı,
1813 yılında bastırılan isyan, 1815 yazında Miloş Obrenoviç’in başknezif çilmesiyle tekrar başladı. Napolyon tehlikesi ortadan kalktığı için Rusya da,t« isyana rahatça destek oluyordu. Rusya’nın müdahalesinden çekinen Osmai İmparatorluğu 1816 yılında Miloş Obrenoviç’i baş knez olarak tanımayı uys® gördü ve Sırplara özerk bir prenslik statüsü tanımayı da kabul etti. Obrenoıî! Sırbistan’a 1817’de geri dönen Kara Yorgi’yi öldürterek rakipsiz kaldı. İBİOilı verilen bir hatt-ı hümâyûn ile Obrenoviç'in soyu tarafından idare edileceköıed bir Sırbistan resmen tanındı.
Sırbistan sonraki yıllarda, özellikle Avusturya ile Rusya'nın devamlı mücadelesine ve Obrenoviç-Kara Yorgi aileleri arasında taht kavgalanna sat'"' oldu.
Sırp Bağımsızlığına Giden Yol
tesettür giyim II.Mahmud, Sırpların istediği altı kazayı vermeyince Obrenoviç, OsmanlIların Kjvalalı Mehmed Ali Paşanın kuvvetleri ile uğraşmasından (1833) faydalanarak, talep ettiği yerleri ele geçirip, prensliğinin topraklarını kuzeyde Tuna, batı ve ()oğuda Drina ve Timok, güneyde de Aleksinatz ve Niş ile belirlenen, 1878 yılına Itadar değişmeyecek olan sınırlarına kavuşturdu.
Miloş Obrenoviç, idaresindeki Sırbistan’da milli devleti oluşturmaya başladıysa da, sert davranışları sebebiyle ona karşı bir muhalefet oluştu. Miloş’un çok fezla etkili olmasını istemeyen Osmanlı İmparatorluğu ve Rusya tarafından desteklenen muhalefetin etkisiyle, 1838’de bir anayasa meydana getirildi. Buna göre yönetim 17 üyeden oluşan bir senato tarafından gerçekleştirilecekti. Miloş'un tahttan çekilmesinden sonra yerine geçenlerle, muhalefet arasında çekişmeler devam etmişti. 1842 yılında Obroneviç ailesi tahttan uzaklaştırılmış. Kara Yorgi’nin oğlu Aleksandr Karayorgeviç prens olmuştu. Rusya bu yıllardaki Panslavist siyaseti ile Sırbistan üzerinde etkiliydi. Paris Antlaşması ile Sırbistan, Rusya yerine AvrupalI devletler tarafından himayeye alındı. Ancak buradaki Rus nüfuzu devam etti.
1858'de Avusturya'dan geri çağrılan Miloş Obrenoviç idareyi tekrar ele geçirdi. Ölümünden sonra yerine geçen kardeşi Mihail Obrenoviç, Sırp Milli Gençlik Teşkilatı’nm (Omladina) etkisiyle bütün Güney Slavlarmm birleştirilmesi fikrini ortaya atarak, bunu gerçekleştirmek için uğraştı. Bunun için Sırbistan top-raklanndaki Türk ahaliyi ve askerleri çıkarmak için kanlı mücadelelere girişti. Obrenoviç, 1866 yılında Rusların da yardımı ile Sırbistan’daki kalelerden OsmanlIları çıkarmayı başardı. Bu ülkede Osmanlı idaresinin sembolü olarak, sadece kalelerde Sırp bayrakları ile birlikte dalgalanan Osmanlı bayrakları kal-mışb. Mihail’in son büyük uğraşı ise bağımsızlık veya özerkliklerine kavuşmuş Balkan devletlerini OsmanlIlara karşı birleştirmeye çalışmak oldu. 1912’de bir-leşerek, Osmanlı Devleti’ne saldıran Balkan devletleri koalisyonunun ilk örneğini meydana getirmeye çalışırken, 1868'de öldürülmesiyle bu teşebbüsü yarım
Taht kargaşalıkları ile geçen yıllardan sonra Sırbistan, 1876’da Karadağ ile birleşerek, Osmanlı İmparatorluğu’na saldırdıysa da mağlup olmuştu. Sırp Prensi Milân, Belgrat, Böğürdelen, Fethül-İslâm, Semendire gibi önemli kaleleri OsmanlIlara terk etmeyi, milis kuvvetlerini dağıtmayı, savaş tazminatı olarak yıllık vergiyi artırmayı, topraklarındaki Bulgar asilerini göndermeyi ve engelle-ılikleri Rumeli demiryolunun Belgrat-Niş bölümünü tamamlamayı kabul etmiş-Mncak devreye Avrupai] devletlerin girmesi üzerine bu antlaşma iptal edilip, ®skişartlarda barış antlaşması yapıldı.tesettür giyim
